मनसुनको असमानताले लुम्बिनीका २० प्रतिशत धानखेत अझै बाँझै

Advertisement

भैरहवा–मौसमको प्रतिकूलता तथा असमानताले गर्दा यस बर्ष लुम्बिनी प्रदेशमा साउनको पहिलो साता बित्न लाग्दापनि धान रोपाइँ सकिएको छैन । लुम्बिनीमा धान रोपाइको अवस्था मिश्रित छ ।

Advertisement

प्रदेशका कुल धानयोग्य जमिनमध्ये अझै २० प्रतिशत खेतमा धान रोप्न बाँकी रहेको कृषि विकास निर्देशनालयले जनाएको छ । समान्यतया पहाडी जिल्ला र सिँचाइ उपलब्ध रहेका खेतमा छिटो रोपाइँ भएको छ । भने, लामो समय र खडेरी र बर्षा लागेपनि पर्याप्त पानी नपर्दा तथा खण्डबृष्टिका कारण तराइका कतिपय फाँटहरु अझै रोपाइँ सकिएको छैन ।

लुम्बिनी प्रदेश कृषि, भूमि व्यवस्था तथा सहकारी मन्त्रालय अन्तर्गतको कृषि विकास निर्देशनालयका अनुसार साउन १ गतेसम्म प्रदेशभर ८०.६४ प्रतिशत रोपाइँ सम्पन्न भएको छ । समयमै र पर्याप्त वर्षा भएको भए हालसम्म ९० प्रतिशतभन्दा बढी क्षेत्रमा रोपाइँ भइसक्ने निर्देशनालयको अनुमान छ ।

समयमा आकाशे पानी नपर्नु र पर्याप्त सिँचाइ सुविधा विस्तार हुन नसक्दा रोपाइँमा केही ढिलाइ भएको निर्देशनालयका सूचना अधिकारी तथा वरिष्ठ बाली संरक्षण अधिकृत मिलन गैरे बताउँछन् । उनका अनुसार सिँचाइ कुलो भएका र समयमा वर्षा भएका स्थानमा तीव्र रूपमा रोपाइँ भएको छ ।

लुम्बिनी प्रदेशमा कुल ३ लाख १ हजार ३ सय ७२ हेक्टर क्षेत्रफलमा धान खेती हुने गरेकामा हालसम्म २ लाख ४३ हजार ४१ हेक्टर क्षेत्रफलमा रोपाइँ सकिएको छ । कपिलवस्तु र बाँके जिल्लाका बिशाल फाँटहरु रोपाइबाट पछाडि छन् । निर्देशनालयको तथ्याङ्क अनुसार कुलो र सिँचाइको राम्रो संरचना भएका जिल्लाहरूमा रोपाइँ उत्साहजनक छ । केही जिल्लामा अझै धेरै क्षेत्र बाँकी छ । पहाडी जिल्ला रोल्पामा शत्प्रतिशत रोपाइँ सम्पन्न भएको छ ।

पश्चिम नवलपरासीमा ९७.५ प्रतिशत, रुकुम पूर्व र प्युठानमा ९६ प्रतिशत, रुपन्देही र बर्दियामा प्रतिशत ९५ र पाल्पामा ८५ प्रतिशत रोपाइँ सकिएको छ । तराईका प्रमुख धान उत्पादक जिल्लाहरू कपिलवस्तु र बाँकेमा सबैभन्दा कम ६० प्रतिशतमात्र रोपाइँ भएको छ । यस्तै दाङमा ७७, गुल्मीमा ७६ र अर्घाखाँचीमा ८० प्रतिशत क्षेत्रफलमा रोपाइँ सकिएको छ । सिँचाइ सुविधाको उपलब्धता नै रोपाइँ नसकिनुको मुख्य कारक बनेको छ । आकाशे पानीको भर पर्नुपर्ने र सिँचाइको पर्याप्त पहुँच नपुगेका क्षेत्रमा किसानहरू अझै पनि ठूलो वर्षाको पर्खाइमा छन् ।