लुम्बिनी विकास कोषले बुद्ध जयन्तीका पाहुना बसाएको पैसा भुक्तानी गरेन

Advertisement

भैरहवा– लुम्बिनी विकास कोषले एक वर्ष मनाएको २५६९ औं बुद्ध जयन्तीका सहभागीलाई होटलमा बसाएको रकम भुक्तानी नगरेपछि किचलो सुरु भएको छ । तत्कालीन समयमा कोषका बोर्ड सदस्यले छानीछानी आफूले रुचाएको होटलमा पाहुना राखेका थिए । उनीहरुले आफू अनुकुलका पाहुना राखेर पर्यटन व्यवसायीले पाउनु पर्ने रकम भुक्तानी गरेनन् ।

Advertisement

कोषका एक कर्मचारीका अनुसार त्यतिबेला लेखा प्रमुखको आनाकानीका कारण भुक्तानीमा समस्या भएको हो । उक्त रकम भुक्तानी गर्ने नवल यादव लेखा प्रमुख थिए । आफू सित सल्लाहा बिनै मनपरि पाहुना राखिएको जनाउँदै उनले भुक्तानी गर्न मानेनन् । पूर्व कोषाध्यक्ष ढुण्डीराज भट्टराईले आफू अनुकुल सञ्चारमाध्यामलाई विज्ञापन बाँडेको जनाउँदैं प्रचार–प्रसारका लागि छुट्याएको रकम समेत भुक्तानी गर्न मानेनन् । जसले गर्दा त्यतिबेला करिब ४४ लखा रुपैयाँ ‘फ्रिज’ भएको थियो ।

लुम्बिनीका पर्यटन व्यवसायीले बारम्बार माग गर्दा समेत उक्त रकम भुक्तानी भएन । रकम भुक्तानी नभएपछि होटल व्यवसायी, ट्राभल एजेन्सी र संचार संस्था समस्यामा परेका हुन् । तीन–चार महिनादेखि भुक्तानी माग गर्दै व्यवसायी कोषको कार्यालयमा धाइरहेका छन् । लुम्बिनी विकास कोषका निवर्तमान सदस्य सचिव दीपक श्रेष्ठले पुरानो खर्चको आफूले भुक्तानी गर्न नसक्ने जनाउँदैं पन्छिएका थिए । पहिलेको खर्चको दायित्व सिर्जना नगरिएको उल्लेख गर्दै उनले भुक्तानी गर्न मानेनन् ।

बुद्ध जयन्ती जस्तो पर्वका पाहुना बसाएको र सेवा प्रदान गरे वापतको खर्च एक वर्षभन्दा बढी भइसक्दा पनि भुक्तानी नपाउने अवस्था भएपछि न्यायका लागि व्यापारी र व्यवसायीले अदालत जाने तयारी गरेको लुम्बिनी होटल संघका अध्यक्ष लीलामणि शर्माले बताए । लुम्बिनी विकास कोषका पदाधिकारीबीच आपसी विवाद, व्यक्तित्वको टकराव र समन्वय अभाव हुँदा करिब ४४ लाख रुपैयाँ भुक्तानी हुन सकेको छैन । रकम भुक्तानी त भएन, उता विभिन्न व्यवसायीलाई रकम भुक्तानी गर्न बाँकी छ भनेर गत आवमा दायित्व पनि सिर्जना नगर्दा चालु आवमा पनि भुक्तानी पाउने अवस्था नदेखिएकाले अर्को समस्या थपिएको अध्यक्ष शर्माले बताए ।

‘कोषको खातामा भुक्तानी दिन बाँकी छ भनेर कहीँकतै उल्लेख छैन,’ कोषका एक अधिकृतले भने, ‘तर, व्यवहारमा भुक्तानी दिन बाँकी देखिँदा समस्या जटिल बनेको छ ।’ कानूनी रूपमा दिन सक्ने आधार छैन । त्यही भएर अदालत गएर गाँठो फुकाउनुको विकल्प नहुँदा समस्या थप बल्झिएको सुरम्मा होटल सञ्चालक खिम श्रेष्ठले बताए । गत वर्ष वैशाख २९ गते परेको बुद्ध जयन्ती मनाउन सरकारले कोषलाई १ करोड रकम निकासा पठाएको थियो ।

भैरहवा, तिलोत्तमा र लुम्बिनीका तीनवटा ट्राभल एजेन्सीलाई १ सय २ वटा हवाई टिकटको ५ लाख ५१ हजार ६ सय ४७ रुपैयाँ भुक्तानी दिन बाँकी छ । त्यस्तै लुम्बिनीका १२ वटा होटललाई २४ लाख ३० हजार ६ सय ८६ रुपैैयाँ तिर्न बाँकी छ । सबैभन्दा बढी लुम्बिनी होक्के होटललाई ९ लाख १ हजार र होटल कासाईलाई ३ लाख ७९ हजार ८ सय ९९ रुपैैयाँ तिर्न बाँकी रहेको छ । त्यस्तै बुद्ध जयन्तीमा प्रयोग गरिएका कार, हाइस, स्कार्पियो र स्कुल बसको १० लाख ९२ हजार रकम पनि भुक्तानी दिन बाँकी छ । त्यस्तै काठमाडौं–लुम्बिनी–काठमाडौं बस भाडा १ लाख ११ हजार ८ सय ७० भुक्तानी गर्न बाँकी रहेको छ ।

बिलको भुक्तानी पाउनु त परै जाओस्, आफ्नो गोजीबाट मूल्य अभिवृृिद्ध करसमेत तिरेको एक वर्षभन्दा बढी भइसक्दा व्यवसायी थला परेको लुम्बिनीस्थित एन्जल होली–डे ट्राभल एन्ड टुरका संचालक प्रकाश भट्टराईले बताए । ‘व्यवसायीले रकम परिचालन गर्दै व्यापार व्यवसाय गर्ने हो,’ उनले भने, ‘घाटा सहेर र घरबारी बेचेर व्यवसाय गर्न सकिन्न ।’ लुम्बिनी विकास कोषको आन्तरिक समस्याले व्यवसायी पीडित हुन नहुने उनले बताए । गत वर्ष चेक काट्ने अख्तियारी सदस्य–सचिव सानुराजा शाक्य र लेखा अधिकृत यादवले पाएका थिए । शाक्य ०८२ असोज २१ गते पाँचवर्षे अवधि पूरा गरेर सेवा निवृत्त भए । त्यसपछि लेखा अधिकृतबाट यादव हटाइए । यादवले आफूसँग सदर भएर आएका सबै बिलको भुक्तानी दिएको सुनाए ।