May 27, 2026, Wednesday
२०८३ जेष्ठ १४ बिहीबार

विविध

दलदलमा दशैँ सन्ध्यामा सरकार

दलदलमा दशैँ सन्ध्यामा सरकार

-कपिल काफ्ले हिलो माटो, जहाँ टेक्यो त्यहीँ भासिने भूमि र चुनौतीपूर्ण अवस्था देखाउने सन्दर्भ नै दलदल हो। नेपालीहरुको महान् चाड बडा दशैँकै बेलामा सिर्जना भयो यो दलदल । मानवीय संवेदनाका हिसाबले बाढी–पहिरो–डुबानको अवस्था बढी चोटिलो बन्यो दशैँकै कारण । लगनकै बेलामा कुनै आफन्तको देहावसान भएजस्तो, भोको व्यक्तिको भोजनको पहिलो गाँसमै झिँगा बसेजस्तो, सुहागरातको बेला जोडीमध्ये…

दसैंः रमझम मात्र होइन्, यसको मर्म बुझौं

दसैंः रमझम मात्र होइन्, यसको मर्म बुझौं

नेपाली संस्कृति भित्र हामी वर्षभरी नै छुट्टा छुट्टै किसिमका पर्वहरु मनाउने गरेका छौं । हाम्रा अधिकांश पर्वहरु कृषि सभ्यतासँग सम्बन्धित रहेका छन् । जतिबेला हामीहरुबीच परिवार र समाजको भावना विकास भयो, त्यतिबेलादेखिका हाम्रा परम्पराहरु अहिलेसम्म पनि चलिआएका छन् । नाम र शैली बदलिए पनि यस्ता पर्व एवं संस्कृतिहरु हामीहरुले अहिलेसम्म चलिआएको छ ।  जसका कारण…

  • क्यान्सरका बिरामीलाई होम केयर सेवा कसरी दिने ?

    क्यान्सरका बिरामीलाई होम केयर सेवा कसरी दिने ?

    क्यान्सर दीर्घकालीन रोग हो । शरीरमा लाग्ने अन्य रोगभन्दा क्यान्सर प्राणघातक रोग मानिन्छ । क्यान्सरको समयमा उपचार नभएमा बिरामीको ज्यान नै जान सक्छ । यो रोगले बिरामी शारीरिक दुर्बलता, मानसिक विक्षिप्तता र तनावमा बाँच्न विवश हुन्छ । क्यान्सर पीडितका भावनाहरु...

  • उच्च कोलेस्टेरोलको रोकथाम र व्यवस्थापन

    उच्च कोलेस्टेरोलको रोकथाम र व्यवस्थापन

    कोलेस्टेरोल र ट्राइग्लिसेराइडहरू त्यस्ता चिल्लोयुक्त तत्वहरू हुन् जुन रक्तनलीहरूमा जम्मा हुन्छन् र नलीलाई बन्द गरिदिन्छन्। उच्च कोलेस्टेरोल भनेको यदि रगतमा चिल्लोपना ५.० एमएमओएल/एल वा १९० एमजी/डिएल वा सोभन्दा बढी हुनु भन्ने बुझिन्छ। कोलेस्टेरोलहरू राम्रो प्रकारको र नराम्रो प्रकारको हुन सक्छन्।...

  • आज ऋषिपञ्चमीः कस्तो छ धार्मिक महत्व ?

    आज ऋषिपञ्चमीः कस्तो छ धार्मिक महत्व ?

    भैरहवा– सामान्य अर्थमा भन्नुपर्दा पञ्चमीलाई हिन्दू पञ्चांगअनुुसार पाँचौं तिथिको क्रममा पर्नेलाई पञ्चमी भनिन्छ । यसरी पञ्चमी एक तिथि अर्थात् एक महिनामा दुईवटा हुन्छ । पूर्णिमापश्चात् आउनेलाई कृष्णपक्षको पञ्चमी र अमावस्यापश्चात् आउनेलाई शुक्लपक्षको पञ्चमी भनिन्छ । यसरी वर्ष दिनभरिमा विभिन्न पञ्चमीहरू...

  • तीजमा व्रत बस्दा कस्ता कुरामा ध्यान दिने ?

    तीजमा व्रत बस्दा कस्ता कुरामा ध्यान दिने ?

    आज हरितालिका तीज। धेरै घरमा पारिवारिक जमघट छ । हर्षोल्लासका साथ हिजो साँझ दर खाइएको छ । हिन्दु महिलाहरूले मनाउने हरितालिका तीजको अघिल्लो दिन खाइने दरको आफ्नै सांस्कृतिक महत्व छ । त्यसैगरी तीजको व्रत बस्नु धार्मिक आस्थासँग जोडिएको त छ...

  • तीजको मौलिक-सांस्कृतिक प्रवर्द्धनमा हाम्रो भूमिका

    तीजको मौलिक-सांस्कृतिक प्रवर्द्धनमा हाम्रो भूमिका

    -नीमा धिताल नेपाल विविध सांस्कृतिक पर्वहरुको देश हो। विविधतामा एकता नेपालको विषेशता मानिन्छ । विभिन्न पर्वहरुमध्ये हरितालिका तीज पनि एक हो। नेपाली महिलाहरुको महान् चाडको रुपमा मनाइने यो पर्वको निकै ठूलो धार्मिक, सांस्कृतिक महत्व छ। यो पर्वको मौलिकता बचाउनु आजको...

  • तीजको दरः के खाने, के नखाने ?

    तीजको दरः के खाने, के नखाने ?

    भैरहवा– हिन्दू नारीहरुको महत्वपूर्ण चाड हरितालिका तीजको पहिलो दिन आज दर खाएर मनाइँदै छ । हरितालिका तीजको अघिल्लो दिन दर खाएर भोलिपल्ट व्रत बसी पूजाआजा, नाचगान तथा दिदीबहिनी भेटघाट गर्ने चलन छ । हुनत अहिले चलन फेरियो । महिना दिन...

  • दाँत पहेंलो हुन्छ, के कारणले होला ?

    दाँत पहेंलो हुन्छ, के कारणले होला ?

    -डा. सोनम साह कतिपय भनिरहेका हुन्छन्, ‘म दिनहुँ राम्ररी दाँत ब्रस गर्छु । तैपनि मेरो दाँत पहेंलो छ, के कारणले होला ?’ दाँतको आफ्नै प्राकृतिक रङ हुन्छ । कुनै सेतो हुन्छ त कुनै पहेंलो पनि । जन्मिंदा कसैको छाला कालो...