विश्वकै प्रतिष्ठित पदक भिक्टोरिया क्रस प्राप्त गर्ने रानाको भार्सेमा सालिक

Advertisement

भैरहवा–गुल्मी जिल्लाको कालीगण्डकी गाउँपालिका–७, फोक्सिङका कर्ण बहादुर रानाले कलिलो उमेरमैं बीर गोर्खा सैनिक बनेर आफ्नो बीरताको परिचय दिए । प्रथम बिश्व युद्धमा बीरतापुर्वक युद्ध प्रदर्शन गरेका रानाले १९ बर्षको उमेरमैं बेलायत सरकारबाट सर्वोच्च सैनिक सम्मान भिक्टोरिया क्रस पदक प्राप्त गर्न सफल भए । राना कम उमेरमा विश्वकै प्रतिष्ठित पदक भिक्टोरिया क्रस प्राप्त गर्ने व्यक्ति हुन् ।

Advertisement

५३ बर्ष अघि देहान्त भएका स्व.रानाको अहिले गुल्मीको सत्यवती गाउँपालिका–८ भार्सेमा सालिक स्थापना गरिएको छ । ‘लाहुरे गाँउ’ को रुपमा परिचित भार्सेमा लाहुरेको इतिहास जीवित राख्न र अध्ययन केन्द्र बनाउन भूपू गोर्खा ग्यालरी र भार्से ग्यालरी निर्माण गरिएको छ ।

सन् १८९८ मा जन्मिएका रानाले प्रथम विश्वयुद्धमा जर्मन सेनाविरुद्धको लडाइँमा प्रदर्शन गरेको साहस, बलिदान र कर्तव्यनिष्ठताका कारण बेलायतका राजा जर्ज पाँचौँबाट भिक्टोरिया क्रस पाएका थिए । सन् १९७३ मा ७४ वर्षको उमेरमा देहान्त भएका रानाको भार्से ग्यालरीअगाडि सालिक स्थापना गरिएको हो । भार्से भूपू सङ्घको नेतृत्वमा करिब १६ लाख रुपैयाँ खर्च गरेर रानाको सालिक निर्माण गरिएको हो ।

रानाको सालिक र ग्यालरी निर्माण गरेर इतिहास जोगाउने योजनाका परिकल्पनाकार भने लेफ्टिनेन्ट कुलबहादुर बुढाथोकी हुन् । भार्सेमा जन्मिएर हाल हङकङमा रहेका बुढाथोकीको नेतृत्वमा ग्यालरी स्थापना गरिएको हो । उनले ग्यालरी निर्माणका लागि अहिलेसम्म ५७ लाख भन्दा बढी रकम व्यक्तिगत रुपमा लगानी गरिसकेका छन् । भार्से लाहुरे गाउँ प्राकृतिक, सांस्कृतिक र पर्यटकीय हिसाबले मात्रै नभएर ऐतिहासिक रूपले समेत अध्ययन केन्द्र बनेको छ ।

भार्सेबाट प्रथम विश्वयुद्ध लड्ने ८४ जना र दोस्रो विश्वयुद्ध लड्ने १ सय ७८ जना रहेको जनाइएको छ । भूपू गोरखा ग्यालरीमा पहिलो र दोस्रो विश्वयुद्ध लडेका अहिलेसम्म ३४ जना दिवङ्गत व्यक्तिको तस्बिर र सक्षिप्त विवरण राखिएको छ । रानाको सालिक स्थापनाले दिवङ्गत तथा जीवित सम्पूर्ण लाहुरेहरूको सम्मान भएको बुढाथोकी बताउँछन् । इतिहास संरक्षणका लागि व्यक्तिगत अग्रसरतामा सालिक स्थापना गरिएको भन्दै स्थानीयवासीले बुढाथोकीप्रति आभार प्रकट गरेका छन् ।